Als abortus niet meer mag: ‘Ook binnen de wet kun je ongehoorzaam zijn’
Knack (2026)
Abortuswetgeving wordt in veel landen beperkt. Leidt dat tot een heropflakkering van de groezelige achterkamertjes en de engeltjesmaaksters van weleer? Vreemd genoeg niet. Activisten, artsen en organisaties hebben de voorbije decennia een internationaal netwerk uitgebouwd dat ongewenst zwangeren discreet en doeltreffend helpt – en verrassend vaak is dat ook volledig legaal.
Een abortusverbod verhoogt de sterfte onder zwangeren, dat bewijzen recente cijfers uit de Amerikaanse staat Texas nog maar eens. In de VS, maar ook in Hongarije en Polen, zijn de voorwaarden voor de onderbreking van een ongewenste zwangerschap de laatste jaren aangescherpt. Er zouden doden vallen, zo werd gewaarschuwd en de kleerhanger – nog altijd het symbool van het gevaar van een abortusverbod – werd weer bovengehaald tijdens protesten. Toch zijn de cijfers uit Texas ook verrassend. Ja, er sterven meer zwangeren, maar dat komt niet per se door illegale abortussen. Wel door artsen die gecompliceerde zwangerschappen niet durven te stoppen.
De werkelijke gevolgen van abortus illegaal maken zijn dus complexer dan het beeld van de kleerhanger doet vermoeden. In plaats van clandestiene engeltjesmaaksters die in achterkamertjes geld willen verdienen, wordt zwangerschapsafbreking buiten de wet steeds vaker door activisten verzorgd. Hun werk is de afgelopen decennia nooit volledig stilgevallen. Het resultaat? Een internationaal netwerk van lokale organisaties die zwangeren discreet, doeltreffend en vaak volledig legaal helpen.
Beschermd op papier, beperkt in praktijk
Reproductieve rechten, alle rechten die samenhangen met de voortplanting van de mens, zijn kwetsbaar. Maar reproductieve zorg die door en voor weerbare burgers gedragen wordt, is dat minder. Dat geldt zelfs voor landen waarin zwangerschapsafbreking is toegestaan.
Zoals België, bijvoorbeeld. In 2018 verdween vrijwillige zwangerschapsafbreking uit ons strafwetboek. De wijziging was grotendeels van symbolische aard: de voorwaarden blijven gelden, net zoals de strafsancties bij overtreding.
En die voorwaarden zijn niet min. Abortus is in België alleen toegelaten tot twaalf weken na de bevruchting, uitgevoerd door een arts in een erkende instelling, na een verplichte voorlichting over adoptie en ondersteuningsmaatregelen, en na een wachttijd van zes dagen. Wie daar niet aan voldoet – patiënt of arts – riskeert een geldboete en een gevangenisstraf tot een jaar.
Lees hier verder of stuur een bericht voor de tekst.