Van buurtbewoner tot ‘beroepsbetoger’: wat blijft er over van het recht op protest?
Knack (2025)
Noem ze nimby, beroepsactivist of idealist. Maar vergeet niet dat ze ook rechten hebben, schrijft filosoof en auteur Suzanne Roes, die zelf na vreedzaam protest in haar onderbroek in een cel belandde.
Het geroezemoes op straat wordt overstemd door een kettingzaag. Het is 19 augustus en de buurtbewoners van Deurne Zuid staan buiten in de felle zon te kijken hoe de bomen van hun straat worden uitgekleed en omgehakt. Stad Antwerpen wil een tramkeerlus in Deurne. Duizenden bezwaarschriften liggen nog op een oordeel te wachten, maar de kap van oude bomen is al in volle gang.
Een dag later loopt de handhaving van het protest volledig uit de hand. Buurtbewoners worden door de politie geduwd of in het nauw gedreven. De ambulance moet meerdere malen uitrukken. Er worden in de loop van die dagen tien burgers gearresteerd. Een van hen ben ik.
‘Geen hotel’
Ik ben nog nooit eerder gearresteerd en het machtsvertoon overvalt me. Zes politieauto’s en een arrestatiebusje rukken uit voor drie mensen. We liggen roerloos onder een boom – niemand maak aanstalten om geweld te gebruiken. Twee keer word ik gefouilleerd naast de omgekapte bomen op straat. Daarna nog een keer op het bureau.
Mijn jumpsuit is niet geschikt voor de cel, ik zou mezelf kunnen ophangen, vertelt een vrouwelijke agent niet aan mij, maar aan haar collega. Uitgekleed tot alleen een onderbroek vraag ik of er vervangende kleding beschikbaar is. De mannelijke agent in de fouilleerruimte zegt spottend ‘dat het hier geen hotel is’. Uiteindelijk krijg ik een grote, warme, onhandige deken.
De agenten laten mij achter in een groepscel samen met de vrouw met wie die onder een boom lag. Zij heeft geluk, ze kon haar shirt en broek aanhouden. Na enkele uren brengt een jonge agente me alsnog een trui. Daarna begint het wachten. In het cellencomplex is er geen manier om te zien hoe laat het is. Buiten is de zon al onder. Zo’n acht uur na onze arrestaties, als het publieke bomenprotest van de avond voorbij is, worden we samen vrijgelaten.
Activist of burger?
Ik blijf achter met veel vragen over dat grillige politieoptreden. Een kleine rondvraag leert dat de politie bang was van ‘beroepsbetogers’ – er was inderdaad iemand aanwezig van de activistische klimaatbeweging Extinction Rebellion (XR). In sommige kringen wijst de term ‘beroepsbetoger’ naar mensen die vaak deelnemen aan betogingen. Open VLD-politica Gwendolyn Rutten noemde het begin oktober in De Afspraak nog ‘professioneel activisme’. Ze vond het onoprecht overkomen als mensen voor meerdere thema’s de straat opkomen.
...
Lees hier verder of stuur een bericht voor de tekst.